हा संत तुकाराम यांचा अत्यंत साधा पण गूढ अर्थ सांगणारा अभंग आहे. यात ते सांगतात की चांगले आचरण ठेवण्यासाठी काहीच खर्च लागत नाही — फक्त मनाची तयारी लागते. चला ओळीओळीने सोप्या भाषेत अर्थ पाहूया:
🔹 १) “पराविया नारी माउलीसमान । मानिलिया धन काय वेचे”
इतर स्त्रियांना आईसारखे मानले तर त्यासाठी काही खर्च करावा लागतो का?
👉 अर्थ: नजर शुद्ध ठेवणे आणि स्त्रीचा सन्मान करणे हे मोफत आहे.
🔹 ध्रुवपद: “न करितां परनिंदा द्रव्य अभिलाष । काय तुमचें यास वेचे सांगा”
दुसऱ्यांची निंदा न करणे, लोभ न ठेवणे — यासाठी काही किंमत लागते का?
👉 अर्थ: वाईट सवयी टाळण्यासाठी पैसा लागत नाही, फक्त संयम हवा.
🔹 २) “बैसलिये ठायी म्हणतां रामराम । काय होय श्रम ऐसें सांगा”
बसल्या जागी रामाचे नाव घेतले तर त्यात काय कष्ट आहेत?
👉 अर्थ: भगवंताचे स्मरण करणे अत्यंत सोपे आहे.
🔹 ३) “संताचे वचनीं मानितां विश्वास । काय तुमचें यास वेचे सांगा”
संतांच्या शिकवणीवर विश्वास ठेवायला काय खर्च आहे?
👉 अर्थ: चांगल्या मार्गावर चालण्यासाठी काहीच अडथळा नाही.
🔹 ४) “खरें बोलतां कोण लागती सायास । काय वेचे यास ऐसें सांगा”
सत्य बोलण्यासाठी काही कष्ट लागतात का?
👉 अर्थ: सत्य बोलणे सोपे आहे, खोटं बोलणं अधिक कठीण असतं.
🔹 ५) “तुका म्हणे देव जोडे याचसाटीं । आणीक ते आटी न लगे कांहीं”
तुकाराम म्हणतात — हे सगळं केल्याने देवाशी नातं जोडता येतं; बाकी काही गरज नाही.
👉 अर्थ: मोक्ष आणि देवप्राप्ती साध्या, चांगल्या आचरणानेच शक्य आहे.
✨ संपूर्ण अभंगाचा सार:
👉 चांगलं वागणं, सत्य बोलणं, निंदा-लोभ टाळणं आणि देवाचं स्मरण — या गोष्टी मोफत आहेत पण अत्यंत मौल्यवान आहेत.
👉 देव मिळवण्यासाठी मोठे यज्ञ, पैसा किंवा दिखावा लागत नाही — साधेपणा आणि सदाचार पुरेसा आहे.
“पांडूरंग हरी वासुदेव हरी”🙏
No comments:
Post a Comment