हा अभंग Sant Dnyaneshwar यांचा श्रीकृष्णाच्या प्रत्यक्ष अनुभूतीचे आणि अद्वैत तत्त्वज्ञानाचे सुंदर वर्णन करणारा अभंग आहे.
➤“स्वरुपीं पाहतां बिंबीं बिंब उमटे । तें मेघ:श्याम दाटे बुंथि मनीं ॥१॥”
स्वतःच्या खऱ्या स्वरूपाकडे पाहिले असता, त्यात परमात्म्याचेच प्रतिबिंब दिसू लागते.
ते मेघश्याम (श्रीकृष्णाचे सांवळे स्वरूप) माझ्या मनात पूर्णपणे भरून गेले.
अर्थ: आत्मज्ञान झाल्यावर जीवाला स्वतःमध्येच परमात्म्याचे दर्शन होते. मन पूर्णपणे कृष्णमय होते.
➤“चित्त वित्त हरि जाला वो साजणी । अवचिता आंगणीं म्यां देखियला ॥ध्रु०॥”
माझे चित्त, मन, सर्वस्व हरिरूप झाले.
अचानक माझ्याच अंतःकरणात मला श्रीहरीचे दर्शन झाले.
अर्थ: भगवंत बाहेर शोधण्याची गरज नाही. जेव्हा मन शुद्ध होते, तेव्हा तो स्वतःच अंतःकरणात प्रकट होतो.
➤“सांवळा डोळसु चतुर्भुज रुपडें । दिसे चहूंकडे एक तत्त्व ॥२॥”
मला सुंदर सांवळे, चतुर्भुज विष्णुरूप दिसले.
पण त्याचवेळी सर्वत्र एकच तत्त्व व्यापलेले दिसले.
अर्थ: भगवंत सगुण रूपातही आहे आणि त्याच वेळी सर्वत्र व्यापलेल्या परब्रह्मरूपातही आहे.
➤“ज्ञानदेव म्हणे द्वैत निरसूनि बाही । एका रुपें बाही तरशील ॥३॥”
ज्ञानदेव म्हणतात- "मी" आणि "देव" हा द्वैतभाव सोड.
एकाच परमात्मस्वरूपात स्थिर झालास तर भवसागरातून पार होशील.
अर्थ: मुक्तीचा मार्ग म्हणजे अद्वैताची अनुभूती. जीव आणि परमात्मा यांच्यातील भेद नाहीसा झाला की खरे ज्ञान प्राप्त होते.
➤एकूण सारांश (Core Meaning):
- परमात्मा आपल्या अंतःकरणातच आहे.
- आत्मज्ञानाने स्वतःमध्येच देवाचे दर्शन होते.
- श्रीकृष्ण सगुण आणि निर्गुण दोन्ही स्वरूपात आहे.
- द्वैतभाव हा अज्ञानाचा परिणाम आहे.
- अद्वैत अनुभूतीनेच मुक्ती मिळते.
No comments:
Post a Comment