सर्व देवतांचे आराध्य दैवत कोण?

हा अभंग Sant Dnyaneshwar यांचा श्रीकृष्णाच्या सर्वोच्च परमात्मस्वरूपाचे वर्णन करणारा अभंग आहे. यात संत ज्ञानेश्वर महाराज सांगतात की ब्रह्मा, शिव, गौरी आणि संपूर्ण त्रैलोक्य ज्याची उपासना करतात, तोच श्रीहरी विठ्ठल आहे.

➤“ब्रह्मादिका आठकु तो । शिवध्यान ध्यानकु तो गे बाई ॥१॥”

तो असा परमात्मा आहे की ब्रह्मा आणि इतर देवताही ज्याचे स्मरण करतात.
भगवान शिवदेखील ज्याचे ध्यान करतात, तोच हा श्रीहरी आहे.
अर्थ: श्रीकृष्ण किंवा विठ्ठल हे केवळ एक देव नसून सर्व देवतांचेही आराध्य दैवत आहेत.

➤“गौरीजाप्यसहस्त्रनामीं तो । पुण्यपावन त्रैलोक्य तो गे बाई ॥२॥”

देवी गौरी ज्या सहस्रनामांनी त्याचा जप करते, तोच हा परमेश्वर आहे.
तो संपूर्ण त्रैलोक्याला पवित्र करणारा आहे.
अर्थ: भगवंताचे नामस्मरण इतके पवित्र आहे की ते संपूर्ण जगाचे कल्याण करू शकते.

➤“रखुमादेविवरु तो । सहजपूर्ण तो गे बाई ॥३॥”

तोच रखुमाईचा प्रिय विठ्ठल आहे.
तो स्वभावतः पूर्ण, परिपूर्ण आणि सर्व गुणांनी संपन्न आहे.
अर्थ: परमात्म्याला कोणत्याही गोष्टीची आवश्यकता नाही. तो स्वतःमध्येच पूर्ण आहे.

➤एकूण सारांश (Core Meaning):

• श्रीहरी सर्व देवतांचे आराध्य दैवत आहेत.
• शिव आणि ब्रह्मादेखील त्यांचे ध्यान करतात.
• भगवंताचे नाम त्रैलोक्याला पवित्र करणारे आहे.
• विठ्ठल हे पूर्ण आणि परिपूर्ण परमात्मस्वरूप आहेत.
• नामस्मरण आणि भक्ती हे परमेश्वरापर्यंत पोहोचण्याचे सोपे साधन आहे.

“पांडूरंग हरी वासुदेव हरी”