हा अभंग संत तुकाराम महाराजांचा असून तो लोभ, दिखाऊ भक्ती आणि स्वार्थी वृत्तीवर तीक्ष्ण टीका करतो.
जे लोक उपजीविका, जमीन, सत्ता आणि पैसा मिळवण्यातच गुंतलेले असतात, त्यांच्यात खऱ्या अर्थाने देव नसतो.
अर्थ: फक्त भौतिक गोष्टींमध्ये अडकलेला माणूस आध्यात्मिकतेपासून दूर असतो.
ध्रुवपद: “भाडेकरी वाहे पाठीवरी भार । अंतरींचें सार लाभ नाहीं”
भाडेकरू जसा मालकाचा माल फक्त वाहतो पण त्यात त्याचा काही वाटा नसतो, तसंच काही लोक फक्त काम, पूजा, जबाबदाऱ्या करतात पण त्याचा अंतर्मनाशी संबंध नसतो.
अर्थ: मनापासून न केल्यास काहीही साध्य होत नाही.
२. “देवपूजेवरी ठेवूनियां मन । पाषाणा पाषाण पूजी लोभें”
लोक देवपूजा करतात, पण तीही लोभ आणि स्वार्थासाठीच असते. ते देवाला नव्हे तर फक्त पाषाण (मूर्ती) पूजतात- कारण मन शुद्ध नसते.
अर्थ: खरी भक्ती नसल्यास पूजा ही केवळ बाह्य दिखावा ठरते.
३. “तुका म्हणे फळ चिंतिती आदरें । लाघव हे चार शिंदळीचे”
तुकाराम म्हणतात, जे लोक पूजा करताना फळ (परिणाम/लाभ) मिळण्याचाच विचार करतात, त्यांची वृत्ती ही कपटी आणि हलकी (निकृष्ट) असते.
अर्थ: निष्काम भाव नसल्यास भक्ती अपूर्ण आहे.
एकूण संदेश:
- फक्त पैसा, सत्ता आणि संपत्ती यात गुंतून राहणं योग्य नाही
- मनापासून, निष्काम भावनेने केलेली भक्तीच खरी
- लोभ आणि स्वार्थामुळे पूजा निरर्थक होते
- बाह्य आडंबरापेक्षा अंतःकरणाची शुद्धता महत्त्वाची
No comments:
Post a Comment