हा अभंग Sant Tukaram यांनी रचलेला अत्यंत रसाळ आणि भावपूर्ण आहे. यात गोपींच्या मनातील श्रीकृष्णप्रेम, वेणूनाद ऐकून होणारी तगमग आणि “सगळं सोडून कृष्णाकडे धाव घेण्याची अवस्था” सुंदरपणे व्यक्त झाली आहे.
➤“या हो या चला जाऊं सकळा । पाहों हा सोहळा आजि वृंदावनींचा ॥१॥”
गोपी एकमेकींना म्हणत आहेत-
“अगं चला, सगळ्या मिळून वृंदावनात जाऊया. आज तिथे मोठा आनंदसोहळा भरला आहे.”
अर्थ: देवाच्या भेटीसाठी मन आतुर झालं की भक्त इतरांनाही त्या आनंदात सहभागी होण्यासाठी बोलावतो.
➤“वाइला गोपाळें वेणुनाद पडे कानीं । धीर नव्हे मनीं चित्त जालें चंचळ ॥ध्रु.॥”
श्रीकृष्णाच्या बासरीचा मधुर आवाज कानावर पडताच मन स्थिर राहत नाही. चित्त बेचैन होतं.
अर्थ: देवाची हाक अंतःकरणाला स्पर्श करते तेव्हा संसारातील गोष्टींमध्ये मन राहत नाही.
➤“उरलें तें सांडा काम नका करूं गोवी । हे चि वेळ ठावी मज कृष्णभेटीची ॥२॥”
गोपी म्हणतात-
“उरलेली कामं सोडून दे. आता वेळ वाया घालवू नको. हीच खरी वेळ आहे कृष्णाला भेटण्याची.”
अर्थ: देवभक्तीसाठी योग्य वेळ “आत्ताच” असते. उद्यावर टाकत राहिलो तर जीवन निघून जातं.
➤“निवतील डोळे याचें श्रीमुख पाहातां । बोलती तें आतां घरचीं सोसूं वाईट ॥३॥”
“कृष्णाचं सुंदर मुख पाहिलं की डोळ्यांना समाधान मिळेल. घरचे काही बोलले, रागावले तरी ते सहन करू.”
अर्थ: जेव्हा भक्ताला देवदर्शनाची आस लागते, तेव्हा समाजाची टीका किंवा विरोध यांची पर्वा राहत नाही.
➤“कृष्णभेटीआड कांहीं नावडे आणीक । लाज तरी लोक मन जालें उदास ॥४॥”
“कृष्णभेटीशिवाय आता दुसरं काहीच आवडत नाही. लोक काय म्हणतील याची लाजही उरली नाही.”
अर्थ: खऱ्या भक्तीत लोकलाज, प्रतिष्ठा, अहंकार हे सर्व गळून पडतात.
➤“एकाएकीं चालियेल्या सादावीत सवें । तुका म्हणे देवें रूपें केल्या तन्मय ॥५॥”
सगळ्या गोपी एकदम कृष्णाकडे धाव घेतात. तुकाराम महाराज म्हणतात
देवाच्या रूपात त्या इतक्या तल्लीन झाल्या की स्वतःचं भान विसरल्या.
अर्थ: परमभक्तीची अंतिम अवस्था म्हणजे देवात पूर्ण तन्मय होणे.
➤एकूण सारांश (Core Meaning):
- देवाची हाक आली की संसारातील मोह कमी होतात
- भक्ती म्हणजे अंतःकरणाची ओढ
- लोकलाज, अहंकार, कामधंदे यांपेक्षा देवभेट श्रेष्ठ
- परमप्रेमात भक्त स्वतःचं अस्तित्व विसरतो
No comments:
Post a Comment