देव भक्ताला कधीच एकटं सोडत नाही | Sant Tukaram Maharaj

हा अभंग Sant Tukaram यांचा अत्यंत प्रेमळ आणि उपरोधिक शैलीतला भक्तिरसपूर्ण अभंग आहे.
हा अभंग म्हणजे-
“माणूस संसारात हरवतो, पण भगवंत त्याला पुन्हा आपल्या मार्गावर आणतो.”

➤“कां रे गमाविल्या गाई । आली वळती तुझी जाई । मागें जालें काई । एका तें का नेणसी ॥१॥”

गोपिका कृष्णाला म्हणतात-
तू गाई का हरवल्यास? त्या परत येत आहेत; पण मागे काय झालं हे तुला कळत नाही का?
अर्थ: “गाई” म्हणजे मनाच्या वृत्ती किंवा जीवात्मा.
माणूस संसारात भरकटतो; पण देव त्याला पुन्हा योग्य मार्गावर आणतो.

➤“केलास फजित । मागें पुढें ही बहुत । लाज नाहीं नित्य । नित्य दंड पावतां ॥ध्रु.॥”

तू वारंवार चुका करतोस, शिक्षा मिळूनही तुला लाज वाटत नाही.
अर्थ: जीव सतत मायेच्या मागे धावत राहतो आणि दुःख भोगतो; तरीही शिकत नाही.

➤“वोला खोडा खळि गाढी । ऐसा कोण तये काढी । धांवेल का पाडी । तुझी आधीं वोढाळा ॥२॥”

जो चिखलात अडकतो त्याला बाहेर कोण काढणार?
अर्थ: माया, अहंकार आणि वासनांमध्ये अडकलेला जीव स्वतःहून मुक्त होऊ शकत नाही.
भगवंताची कृपा आवश्यक आहे.

➤“चाल धांवें । मी ही येतों तुजसवें । तुका म्हणे जंव । तेथें नाहीं पावली ॥३॥”

तू पुढे चल; मीही तुझ्यासोबत येतो.
तुकाराम महाराज म्हणतात-
“भगवंत भक्ताला कधीही एकटं सोडत नाही.”
अर्थ: देव सतत जीवासोबत असतो आणि त्याला मार्गदर्शन करत राहतो.

➤एकूण सारांश (Core Meaning):

• माणूस संसारात भरकटतो.
• माया आणि अहंकार जीवाला अडकवतात.
• भगवंतच योग्य मार्ग दाखवतो.
• देव भक्ताला कधीही सोडत नाही.
• शरणागतीमुळे जीवन बदलतं.

“पांडूरंग हरी वासुदेव हरी”